Is eigen gebruik toegestaan bij een vakantiehuis in Oostenrijk?
Rondom het thema eigen gebruik van een vakantiehuis in Oostenrijk bestaat veel verwarring. Dat komt mede doordat verschillende vormen van vastgoed, bestemmingen en exploitatiemodellen regelmatig onder één noemer worden geplaatst.
Hoe zit het nu écht? Mag je zelf verblijven in een vakantiewoning die je in Oostenrijk koopt? En maakt het daarbij verschil of je een Zweitwohnsitz koopt of een woning met verplichte toeristische verhuur?
Het korte antwoord is: ja, eigen gebruik kan in Oostenrijk. Maar de mogelijkheden en voorwaarden hangen af van de bestemming van het vastgoed en de manier waarop het eigen gebruik is georganiseerd.
Als Oostenrijks vastgoedspecialist met meer dan 20 jaar ervaring leggen we graag uit waar het belangrijke verschil zit en waarom het belangrijk is dit per project te beoordelen.
Eigen gebruik in Oostenrijk: zo zit het echt
Wie maximale vrijheid wil bij het gebruik van zijn vakantiehuis, kan het beste zoeken naar vastgoed met een officiële Zweitwohnsitzbestemming. Afhankelijk van de Oostenrijkse deelstaat worden hiervoor ook begrippen als Freizeitwohnsitz of een bestemming als Ferienwohngebiet gebruikt.
Bij een dergelijke bestemming mag de woning als tweede woning worden gebruikt. Je bepaalt zelf wanneer je komt, hoelang je blijft en of je de woning daarnaast eventueel wilt verhuren. Er bestaat vanuit de toeristische bestemming geen verplichting om de woning permanent voor verhuur beschikbaar te stellen.
Een officiële Zweitwohnsitz biedt daarmee de grootste vrijheid voor eigen gebruik van een vakantiehuis in Oostenrijk.
Eigen gebruik bij verplichte toeristische verhuur: kan dat?
Hier ontstaat regelmatig verwarring. Het antwoord is namelijk ook hier niet simpelweg: eigen gebruik is verboden.
Ook bij een vakantiewoning met verplichte toeristische verhuur kan “eigen gebruik” mogelijk zijn. Er moet alleen een belangrijk onderscheid worden gemaakt tussen eigen gebruik en vrij beschikken over de woning.
Wanneer je als eigenaar volledig zelfstandig bepaalt wanneer, hoe vaak en hoelang je in de woning verblijft en je de woning daarvoor naar eigen inzicht aan de verhuur kunt onttrekken, kan dit worden gezien als gebruik als Zweitwohnsitz of Freizeitwohnsitz. Bij vastgoed dat uitsluitend een toeristische bestemming heeft, is zo’n vrije beschikkingsmacht in beginsel niet toegestaan.
Dat betekent echter niet automatisch dat ieder verblijf van een eigenaar in zijn eigen appartement of chalet verboden is.
Zelf je eigen vakantiewoning reserveren via de Betreiber
Bij veel professioneel geëxploiteerde toeristische projecten ligt de verhuur en daarmee de feitelijke beschikking over de accommodatie bij een professionele verhuurder, in Oostenrijk vaak de Betreiber genoemd.
Afhankelijk van de concrete juridische en contractuele opzet kan de eigenaar zijn woning dan bijvoorbeeld via de Betreiber reserveren, binnen hetzelfde toeristische verhuurconcept als andere gasten. De eigenaar kan de woning in zo’n situatie niet simpelweg naar eigen inzicht aan de verhuur onttrekken, maar reserveert zijn verblijf binnen het daarvoor geldende exploitatiemodel.
Het essentiële verschil zit daarmee in de beschikkingsmacht over de woning.
Je gebruikt de woning niet als een vrij beschikbare tweede woning waarover je op ieder gewenst moment zelf kunt beschikken. Je maakt gebruik van een toeristische accommodatie die onderdeel blijft van het verhuurconcept.
Juist dit onderscheid speelt een centrale rol in de actuele juridische discussie over het zogenoemde Investorenmodell.
Juridische discussie rond het Investorenmodell
Een gespecialiseerde professor aan de Universiteit van Innsbruck betoogt in een juridisch Gutachten over dit model dat een verblijf van de eigenaar als reguliere gast binnen het toeristische exploitatiemodel niet zonder meer gelijkgesteld kan worden aan verboden gebruik als Freizeitwohnsitz. Daarbij speelt volgens deze juridische analyse juist een belangrijke rol dat de eigenaar de beschikkingsmacht over de accommodatie heeft overgedragen aan de Betreiber en voor zijn verblijf gebruikmaakt van het toeristische reserverings- en exploitatiemodel.
In het Gutachten wordt deze kwestie bovendien niet alleen vanuit het Oostenrijkse recht bekeken, maar ook vanuit Europeesrechtelijk perspectief. Daarbij worden onder meer het vrije verkeer van kapitaal binnen de Europese Unie en het proportionaliteitsbeginsel betrokken.
Dat maakt het onderscheid tussen eigendom en de daadwerkelijke wijze van gebruik juridisch relevant.
Is ieder verblijf van de eigenaar dan toegestaan?
Nee. En juist daarom is het belangrijk om niet naar de andere kant door te slaan.
De stelling “eigen gebruik bij verplichte toeristische verhuur is altijd verboden” is te algemeen. Maar ook de stelling “als eigenaar mag je altijd onbeperkt in je eigen woning verblijven” is onjuist.
Er moet altijd worden gekeken naar de concrete situatie. Denk daarbij aan de bestemming van het vastgoed, de lokale en deelstatelijke regelgeving, de exploitatievorm, de overeenkomst met de Betreiber en de manier waarop het eigen gebruik contractueel en praktisch is ingericht.
Oostenrijk kent bovendien negen deelstaten en de regelgeving en terminologie zijn niet overal identiek. Een constructie die op de ene locatie mogelijk is, kan daarom niet zonder meer één-op-één worden toegepast op vastgoed elders in Oostenrijk.
Mag ik als eigenaar zelf in mijn toeristisch verhuurde vakantiewoning in Oostenrijk verblijven?
Ja, dat kan mogelijk zijn, mits het eigen gebruik past binnen de toeristische bestemming, de toepasselijke regelgeving en het geldende verhuurconcept.
Bij bepaalde professioneel geëxploiteerde projecten betekent dit bijvoorbeeld dat je jouw appartement of chalet via de Betreiber reserveert en gedurende dat verblijf als gast gebruikmaakt van de accommodatie.
Wat bij een uitsluitend toeristische bestemming doorgaans níét de bedoeling is, is dat je als eigenaar zelfstandig en onbeperkt bepaalt wanneer je de woning voor privégebruik aan de verhuur onttrekt. Dat vrije beschikkingsrecht past juist bij een officiële Zweitwohnsitz of Freizeitwohnsitz.
De vraag is daarom niet alleen:
“Mag ik als eigenaar zelf in mijn woning verblijven?”
De veel belangrijkere vraag is:
“Onder welke voorwaarden mag ik als eigenaar van mijn woning gebruikmaken?”
Waarom bestaat hierover zoveel verwarring?
Een belangrijke oorzaak is dat begrippen als eigen gebruik, Eigennutzung, Zweitwohnsitz, Freizeitwohnsitz en toeristische verhuur regelmatig door elkaar worden gebruikt.
Daardoor ontstaat al snel de conclusie dat ieder verblijf van een eigenaar in zijn eigen toeristische accommodatie automatisch verboden tweede-woninggebruik zou zijn.
Juist die vergaande interpretatie staat juridisch ter discussie. Zoals hierboven beschreven, betoogt Univ.-Prof. Dr. Werner Schroeder in zijn juridische analyse dat niet alleen naar het eigendom van de accommodatie moet worden gekeken, maar juist ook naar de daadwerkelijke vorm van het gebruik en de beschikkingsmacht die de eigenaar over de woning heeft.
Daarbij is een wezenlijk verschil of een eigenaar zijn woning op ieder gewenst moment zelf aan de verhuur kan onttrekken, of dat hij voor een verblijf afhankelijk is van de Betreiber en binnen het reguliere toeristische exploitatiemodel moet reserveren.
Dat betekent overigens niet dat hierover inmiddels voor heel Oostenrijk definitieve juridische duidelijkheid bestaat. Regelgeving verschilt per deelstaat en de juridische beoordeling is afhankelijk van de concrete opzet van een project.
Het onderstreept juist waarom algemene uitspraken als “eigen gebruik is verboden” of “eigen gebruik is altijd toegestaan” te kort door de bocht zijn.
Zweitwohnsitz of toeristische verhuur: wat past bij jou?
Wil je vandaag besluiten dat je morgen naar Oostenrijk rijdt, zonder rekening te houden met verhuurafspraken of een Betreiber? Wil je de woning meerdere maanden achter elkaar zelf gebruiken of misschien helemaal niet verhuren?
Dan past een Zweitwohnsitz waarschijnlijk beter bij je. (Bekijk ons Zweitwohnsitz-aanbod)
Vind je het juist aantrekkelijk dat je vakantiewoning professioneel wordt verhuurd en vind je het geen probleem om je eigen verblijf binnen het verhuurconcept te plannen en te reserveren?
Dan kan een woning met verplichte toeristische verhuur juist uitstekend passen.
Dat onderscheid bespreken wij bij Alpendreams altijd vooraf met onze klanten. Niet alleen de vraag “mag ik er zelf in?” is belangrijk, maar vooral:
Hoe wil je de woning straks zelf gebruiken?
Conclusie: eigen gebruik van Oostenrijks vakantievastgoed is zeker mogelijk
De conclusie is genuanceerder dan een simpel ja of nee.
Eigen gebruik van een vakantiehuis in Oostenrijk is zeker mogelijk. Bij een officiële Zweitwohnsitz beschik je over de grootste vrijheid. Ook bij vastgoed met verplichte toeristische verhuur kan verblijf door de eigenaar mogelijk zijn, maar daar is de wijze waarop dat gebruik juridisch, contractueel en praktisch wordt georganiseerd doorslaggevend.
Een verblijf als eigenaar binnen een professioneel toeristisch verhuurconcept moet daarom niet zonder meer worden gelijkgesteld aan het vrij gebruiken van een woning als tweede woning. Tegelijkertijd moeten de bestemming, deelstatelijke en lokale regelgeving, exploitatievorm en afspraken met de Betreiber altijd zorgvuldig worden gecontroleerd.
Daarom bestaat er geen goed antwoord op de vraag “mag eigen gebruik in Oostenrijk?” zonder eerst te weten wat je koopt, waar je koopt en hoe het verhuurconcept is ingericht.
Dat is uiteindelijk waar goede aankoopbegeleiding begint.
Laatste inhoudelijke controle: oktober 2026. Regelgeving rondom toeristisch vastgoed, Zweitwohnsitze en Freizeitwohnsitze verschilt per Oostenrijkse deelstaat en kan wijzigen. Daarom moet de concrete juridische en contractuele situatie altijd per object worden beoordeeld.
Verder lezen?
Wilt u meer weten over het kopen van een vakantiewoning in Oostenrijk en over onze aankoopbegeleiding? Lees dan ook: